GŁOS
PRZYSZŁOŚCI
Wiedza obywatelska

Czym jest Demokracja?

Demokracja to nie tylko głosowanie — to styl życia oparty na wolności, odpowiedzialności i szacunku dla drugiego człowieka.

Definicja

Demos + Kratos

Słowo „demokracja" pochodzi z języka greckiego: demos (lud) i kratos (władza). Dosłownie oznacza władzę ludu — system, w którym decyzje dotyczące całego społeczeństwa podejmowane są przez jego członków.

Demokracja opiera się na przekonaniu, że każdy człowiek ma równą wartość i równe prawo do głosu w sprawach, które go dotyczą. To fundament nowoczesnego państwa prawa.

Wolność słowa
Wolne wybory
Rządy prawa
Prawa człowieka
"Demokracja jest najgorszą formą rządu — jeśli nie liczyć wszystkich pozostałych."
— WINSTON CHURCHILL
Historia

3 ciekawostki o demokracji

Demokracja ma ponad 2500 lat historii — poznaj jej kluczowe momenty.

500
lat p.n.e. — Ateny

Kolebka demokracji

W starożytnych Atenach wolni obywatele zbierali się na Agorze, by głosować nad najważniejszymi sprawami miasta. Było to pierwsze znane zgromadzenie demokratyczne w historii.

1291
rok — Szwajcaria

Demokracja bezpośrednia

Szwajcaria od ponad 700 lat stosuje referenda w sprawach ważnych dla kraju. Obywatele mogą sami inicjować głosowania — to jeden z najstarszych przykładów działającej demokracji bezpośredniej na świecie.

930
rok — Islandia

Najstarszy parlament

Islandzki Althing — założony w 930 r. — jest najstarszym nieprzerwanie działającym parlamentem na świecie. Spotykał się co roku na wolnym powietrzu, by rozstrzygać spory i stanowić prawa.

Podstawy

7 zasad demokratycznych

Każda prawdziwa demokracja opiera się na tych fundamentalnych zasadach.

Suwerenność ludu
Władza pochodzi od obywateli i jest przez nich sprawowana — bezpośrednio lub przez wybranych przedstawicieli.
Równość wobec prawa
Wszyscy obywatele są równi wobec prawa, niezależnie od płci, pochodzenia, majątku czy przekonań.
Wolność słowa i prasy
Każdy może wyrażać swoje poglądy bez obawy przed represjami. Wolne media są strażnikiem demokracji.
Regularne wolne wybory
Władza zmienia się w wyniku uczciwych wyborów. Żaden przywódca nie może rządzić bez mandatu obywateli.
Ochrona mniejszości
Większość rządzi, ale prawa mniejszości są chronione. Demokracja nie oznacza tyranii większości.
Podział władzy
Władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza są od siebie niezależne — każda kontroluje pozostałe.
Praworządność
Wszyscy — w tym rządzący — podlegają prawu. Nikt nie jest ponad prawem.
Historia Polski

Demokracja w Polsce

1791
Konstytucja 3 Maja
Pierwsza w Europie nowoczesna konstytucja — ustanowiła podział władz i prawa obywateli.
1918
Odzyskanie niepodległości
Polska odrodziła się jako demokratyczna republika. Polki wśród pierwszych Europejek z prawem wyborczym.
1980
Solidarność
10 milionów członków — symbol pokojowej walki o prawa obywatelskie i wolność.
1989
Okrągły Stół i wolne wybory
Pokojowa transformacja ustrojowa — przykład dla całego bloku wschodniego.
Idź Na Wybory
18
lat — wiek wyborczy
4
rodzaje wyborów
Twój udział

Jak angażować się w demokrację?

Demokracja żyje tylko wtedy, gdy obywatele aktywnie w niej uczestniczą.

Głosuj

Udział w wyborach to podstawowy obowiązek obywatelski. Twój głos ma znaczenie — każdy liczy się tak samo.

Bądź na bieżąco

Śledź wiarygodne media, sprawdzaj fakty, rozmawiaj z ludźmi o różnych poglądach. Świadomy obywatel to silna demokracja.

Działaj lokalnie

Angażuj się w rady osiedla, konsultacje społeczne, inicjatywy lokalne. Demokracja zaczyna się od małych wspólnot.

Pisz do władz

Piszz do posłów, radnych, władz lokalnych. Masz prawo do informacji publicznej — korzystaj z niego.

Wyrażaj swoje zdanie

Demonstracje, petycje, listy otwarte — to legalne i skuteczne narzędzia obywatelskie. Twój głos ma moc.

Edukuj innych

Dziel się wiedzą o prawach obywatelskich z rodziną i znajomymi. Każdy świadomy obywatel wzmacnia demokrację.